|
Küresel Isınmanın Sırrı Van Gölü’nde Çözülecek
Van Gölü’nde, Türkiye ve dünya genelinden birçok bilim insanının katılımıyla 204 yılında başlatılan Paleo-Van adlı araştırmada, 2 milyon yıllık iklim değişikliği belirlenecek. Araştırma, küresel ısınmaya da ışık tutacak.Türkiye’den Yüzüncü Yıl Üniversitesi, İstanbul Teknik Üniversitesi Avrasya Yer Bilimleri Enstitüsü, Almanya’nın Bremen ve Bonn Üniversiteleri ile İsviçre Çevre Bilimleri Teknolojisi Enstitüsü’nden 36 bilim insanı ve teknik personel, en derin yeri 450 metre olan Van Gölü’ne, su yüzeyinden itibaren 800 metrelik sondaj yapacak. Göl tabanından alınan örneklerle geçmişten bu güne kadar 2 milyon yıllık mevsim verileri ortaya çıkarılacak. 2004 yılında yapılan jeofizik araştırmanın ardından, TÜBİTAK ve Uluslararası Karasal Bilimsel Sondajlama Programı da (ICDP) dev araştırmaya destek veriyor. 1 milyon dolarlık ödeneğin ayrıldığı araştırmanın 5 yılda sonuçlanacağını belirten Projenin Türkiye Koordinatörlerinden Yüzüncü Yıl Üniversitesi-YYÜ Fen Edebiyat Fakültesi Antropoloji Bölümü Başkanı Yrd.Doç.Dr. Mustafa Karabıyıklıoğlu, projenin temel amacının son 2 milyon yıllık zaman dilimindeki iklim değişikliklerine açıklık getirmek olduğunu söyledi. Araştırmanın altyapı çalışmalarında Van Gölü tabanında 350-400 metre kalınlığında çökelin bulunduğunu tespit ettiklerini söyleyen Yrd.Doç.Dr. Karabıyıklıoğlu, “Veriler bize geçmişi açık bir şekilde ortaya koyma olanağını verecektir. 2009 yılındaki sondaj çalışmaları 3 ay devam edecek. Sondaj için Van Gölü üzerine kurulacak platform, yurtdışından 18 konteynırla getirilecek. Böyle derin göllerin tabanında biriken malzeme hiçbir şekilde gün ışığıyla iç içe olmadığı için her türlü bilimsel bilginin kayıtlarını içeriyor. Bilimsel anlamda, bitki tohumları yani polen diye tanımlanan varlıkları içeriyor. Bunlar bize karadaki bitki örtüsünün niteliğini, nem yağış oranlarındaki yerel ve bölgesel ölçekteki iklimin açıklanmasına ışık tutuyor. Bu ortaya koyduğumuz iklim modeli de bizim yakın gelecekte karşılaşacağımız iklim değişikliklerinde bölgesel ve küresel ölçekte neler olabileceği sorununa da ışık tutacak'' dedi. VAN GÖLÜ'NÜN OLUŞUMU DA ORTAYA ÇIKACAK Araştırmanın en önemli amacının geçmişteki iklim modellemesine katkı sağlamak olduğunu ifade eden Yrd.Doç.Dr. Karabıyıklıoğlu, bunun yanı sıra bölgenin son 2 milyon yıldaki jeolojik evrimine açıklık getirmek olduğunu anlattı. Yrd.Doç.Dr. Karabıyıklıoğlu, “Van Gölü’nün oluşumu üzerine var olan bilgiler şu anda yüzeyseldir. Hepimizin bildiği Van Gölü’nün Muş Ovası’nın devamı olduğu, Nemrut’un patlaması sonucunda çıkan sıcak kül akmanlarının oluşturduğu bir engelle kapanarak göle dönmesi olayıdır. Bu bir varsayımdır. Bu projede bu varsayımın geçerliliği tartışma konusu olacak ve buna bir açıklık getirilecek. Bu çökeller içersindeki volkan külleri yakın geçmişe kadar buradaki volkan faaliyetlerinin yaşı ve jeolojik doğası hakkında da bilgi alma olanağını sağlayacak'' diye konuştu. Projenin Türkiye Sorumlusu YYÜ Mimarlık Mühendislik Fakültesi Jeoloji Bölümü Başkanı Prof.Dr. Sefer Örçen ise “Van Gölü ile ilişkili olarak kapsamlı ve çok çeşitli konuları içerecek tarzda bir çalışma temposu içersine girildi. Şu ana kadar önemli sonuçlar elde edildi. Bunların içinde en önemlisi göl tabanında 10 metreden alınan karotlardır. Bu karotlarda yapılan çalışmalar sayesinde yaklaşık 20 bin yıllık bir tarihe ışık tutacak şekilde önemli sonuçlar ortaya çıkarıldı. Karot alımı sürdürülecek ve bunlarla da gölün oluşumundan daha da ileriye gitmiş olacağız'' dedi. ANF Yazdır | 05-09-2007, 15:06:00 | BageR | 480 x defa okundu
|
|